Voorgoed weg bij Google Foto's

Het is zelden één ding. Google Foto's scant je bibliotheek voor zijn functies en om zijn modellen te trainen, en je foto's afschermen voor Googles ogen kan niet, behalve door te vertrekken. De gratis opslag die het in 2015 onweerstaanbaar maakte is allang weg; in 2026 komen de opslagabonnementen steeds vaker gebundeld met AI-abonnementen waar je misschien niet op zit te wachten. En daaronder ligt het één-account-probleem: je foto's, je e-mail en je logins delen één kwetsbare sleutel, en tegen een accountblokkade valt berucht weinig te beginnen.

Het goede nieuws: vertrekken is geen achteruitgang meer. Een paar jaar geleden waren de alternatieven mappen met een zoekbalk. Vandaag hebben twee projecten in het bijzonder, Ente en Immich, het gat grotendeels gedicht.

Googles zoekfunctie en gezichtsherkenning zijn nog steeds de beste die er zijn. “dat strand met de rode parasol” intypen en de foto krijgen voelt als magie, en de alternatieven zitten op “heel goed” in plaats van “magie”. Deellinks die gewoon werken voor je minst technische familielid zijn het andere punt — al is dat gat, zoals we hieronder zien, inmiddels grotendeels gedicht.

Is Googles magie je heilig, blijf dan en regel gewoon een echte back-up. Niets om je voor te schamen. Voor alle anderen: hier zijn de twee uitgangen.

Ente is hoe Google Foto's eruit zou zien als het gebouwd was door mensen die je foto's niet willen zien. Alles is standaard end-to-end versleuteld; de sleutels verlaten je apparaten nooit, dus Ente kan letterlijk niet in je bibliotheek kijken, en niemand die hen dwingt evenmin. Het slimme is dat de slimme functies de versleuteling overleefden: gezichtsgroepering en zoeken in gewone taal draaien op je telefoon, niet op hun servers.

Het vertrouwensverhaal is ongewoon sterk voor een klein bedrijf. De volledige broncode, server inbegrepen, is open source en onafhankelijk geaudit, en je bestanden staan in drie kopieën verspreid over drie datacenters in drie landen. Stelt Ente je ooit teleur, dan geeft de desktop-app je met één klik je hele bibliotheek terug, metadata intact. Je zit nooit vast.

Van de prijzen val je niet achterover: gratis 10 GB om te proberen, daarna 50 GB voor $2,49, 200 GB voor $4,99 en 1 TB voor $9,99 per maand, met een gezinsabonnement waarmee vijf mensen één abonnement delen (gedeelde opslagruimte, maar ieders bibliotheek blijft privé en apart versleuteld).

Eén mythe mag de deur uit: Ente is open source, dus kun je het niet gewoon gratis zelf hosten? Technisch ja, praktisch nee. De server wil een S3-compatibele opslag erachter, de installatie is gericht op infrastructuurmensen, en de mobiele apps gedragen zich nog als clients van de betaalde dienst. Vrijwel iedereen die Ente kiest betaalt voor de gehoste versie, en de driejaarssom hieronder laat zien dat dat geen slechte deal is.

Immich is een open-source, zelfgehoste vervanger van Google Foto's, en het is verbluffend goed. Automatische telefoonback-up, een snelle tijdlijn, gezichtsherkenning, een kaartweergave, en zoeken in gewone taal op lokale ML-modellen. De v3.0-release van medio 2026 voegde integriteitscontroles toe die je bibliotheek tegen de database auditen, en flink betere achtergronduploads op telefoons. Het heeft ruwweg negentig procent van Google Foto's nagebouwd, de software is gratis, en je foto's verlaten nooit hardware die van jou is.

De ruil: jij wordt de beheerder. Wat dat kost aan geld en aan kunde, daar gaan de volgende drie hoofdstukken precies over.

Begin bij de doos. De sweet spot in 2026 is een Intel N100-mini-pc (rond de $188 met 16 GB RAM en een 500 GB SSD): nipt 6 tot 10 watt, en de hardwareversnelling voor video verwerkt Immich's transcodering en ML-indexering comfortabel. Een tweedehands kantoor-pc is vooraf goedkoper ($100 tot $150) maar verstookt drie keer zoveel stroom. Een Raspberry Pi 5 werkt technisch, maar door de geheugenprijzen kosten echte kits inmiddels ruim $250 en kruipt de CPU door de eerste indexering van een grote bibliotheek. Een Synology-NAS ($299 tot $339 zonder schijven) is de appliance-optie, met een addertje: de standaard 2 GB RAM stikt in moderne fotosoftware, dus reken een verplichte geheugenupgrade van $25 mee.

Dan de posten die in de YouTube-tutorials nooit langskomen:

• Gespiegelde schijven. Eén schijf is geen plan. Twee NAS-schijven van 4 TB kosten $200 tot $260.
• Een domeinnaam voor veilige toegang van buitenaf: $5 tot $10 per jaar.
• Stroom: bij $0,20/kWh ruwweg $18/jaar voor een mini-pc, $26 voor een NAS, $53 voor die oude kantoor-pc.
• Een back-up van de server zelf, buitenshuis — zelf hosten verplaatst het single point of failure van Googles gebouw naar het jouwe: Backblaze B2 voor $6,95/TB/maand, of een Hetzner Storage Box voor ongeveer $3,50/maand voor 1 TB.

Liever andermans hardware? Beheerde Immich-hosting bestaat (Elestio vanaf ~$11/maand, PixelUnion in de EU met een gratis 16 GB-laag), of een Hetzner-VPS plus storage box voor zo'n $9,50/maand. Let op: PikaPods, vaak genoemd voor een paar dollar, rekent opslag zo af dat een bibliotheek van 1 TB er onpraktisch is.

Daar staat de som dus: bij 1 TB kost zelf hosten ruwweg het dubbele van wat Google rekent, als je alles meetelt. Het meergeld koopt controle: geen scans, geen prijsverrassingen, geen accountblokkade die je foto's meeneemt. De economie kantelt in je voordeel zodra de bibliotheek de vaste hardwarekosten ontgroeit, en wanneer meerdere gezinsleden één server delen in plaats van aparte cloudabonnementen te betalen.

Hier sneuvelen de meeste degoogle-pogingen, dus laten we precies zijn. Beide platforms slagen voor de oma-test, met voetnoten.

Immich is gebouwd voor huishoudens. Elk gezinslid krijgt een eigen account en privé- bibliotheek op jouw server; partnerdeling kan twee tijdlijnen samenvoegen; gedeelde albums laten meerdere mensen bijdragen. Openbare links openen in elke browser, zonder app of account, met optionele wachtwoorden, vervaldatums en zelfs “kijkers mogen uploaden” om feestfoto's te verzamelen. De voetnoot: die links werken voor mensen buiten je huis alleen als je server vanaf internet bereikbaar is — en dat sleept de netwerkvraag hieronder erbij.

Ente regelt delen zonder enig netwerkwerk van jouw kant, want het is gehost. Albums gedeeld tussen Ente-gebruikers blijven end-to-end versleuteld; openbare links openen in een browser, met wachtwoord- en vervalopties. De voetnoot: bij de gratis versie stopt elke openbare link nadat vijf unieke apparaten hem hebben geopend. Betaalde abonnementen heffen die limiet op.

Voor zelfhosters zijn er drie manieren om een thuisserver bereikbaar te maken, en de keuze doet ertoe:

De conclusie: is moeiteloos delen met niet-technische familie een harde eis en wil je geen publieke webserver draaien, dan ben je beter af met Ente's gehoste model of de onbeperkte links van een betaald abonnement dan met een Immich-doos thuis.

Ja — en dit is niet langer de zwakke plek. Ente en Immich leveren allebei echte iOS- en Android-apps met automatische camerarol-back-up, en allebei kunnen ze overweg met de lastige formaten: Live Photos, RAW-bestanden, grote video's. Immich's v3-apps (medio 2026) plannen achtergronduploads netjes op beide platforms en waarschuwen wanneer de batterijoptimalisatie van je telefoon de back-up stilletjes wurgt. Ente's app is stabiel en volwassen; de ene tol is dat alles op de telefoon versleutelen wat batterij kost tijdens grote uploads.

Immich bouwde zelfs de functie na die mensen het meest missen: een knop “ruimte vrijmaken” die lokale kopieën pas verwijdert nadat, hash voor hash, is gecontroleerd dat ze veilig op je server staan. (Weet je nog uit de back-upgids dat Googles versie van deze knop precies is wat tweede-cloud-back-ups breekt — gebruik hem ook hier dus bewust.)

Familie aan boord krijgen op een zelfgehoste Immich is een eenmalig klusje per persoon: jij maakt hun account aan in het beheerpaneel, zij installeren de app, typen het adres van je server in, loggen in en zetten back-up aan. Reken erop dat je persoonlijk vier telefoons vasthoudt om batterijrechten om te zetten. Daarna stromen ieders foto's automatisch naar jouw doos, in aparte privébibliotheken.

Ente gehost: helemaal niet. Het is een app-store-installatie, in moeite niet te onderscheiden van Google Foto's. Alles onder deze regel gaat over zelf hosten.

Immich: je moet je op je gemak voelen met Docker. De stack is vier containers (server, ML-engine, Redis, PostgreSQL met een vectorzoek-extensie), in een avond neergezet met Docker Compose als niets tegenzit. Twee regels voorkomen de meeste rampen. Eén: de database moet op een lokale SSD staan, nooit op een netwerkschijf; NFS-mounts corrumperen PostgreSQL geruisloos, een faalwijze die zo vaak voorkomt dat de documentatie erover schreeuwt. Twee: lees de release notes vóór het updaten. Immich stapte eind 2025 over op stabiele versienummers, maar grote versies brengen nog altijd brekende wijzigingen, en v3.0 vroeg een handmatige database-extensiemigratie en hernoemde omgevingsvariabelen. De werkende routine: database dumpen, notes lezen, dán upgraden.

Sla zelf hosten helemaal over als iets van dit op jou slaat:

• Je wilt techniek zonder omkijken. Een thuisserver zonder onderhoud is een tikkende klok.
• Woorden als Docker Compose, reverse proxy of database-dump lezen als intimidatie in plaats van instructies.
• Je gaat geen geautomatiseerde, bewaakte back-up buitenshuis inrichten. Eén woningbrand of ransomware-aanval op een niet-geback-upte server wist alles, definitief.

Herken je jezelf hierin: prima — daar zijn de gehoste opties precies voor.

Synology Photos verdient een echte introductie, want dit is de optie voor wie warm werd van “je foto's bezitten” maar terugdeinsde bij het woord Docker. Een Synology-NAS is een doosje met harde schijven dat je aan je router hangt; je koopt het, klikt door een begeleide installatie, en het gedraagt zich als een apparaat in plaats van een project. De ingebouwde foto-app doet de vertrouwde dingen, gezichten en tijdlijn inbegrepen, met alle AI draaiend op de doos bij jou thuis.

Het lost ook het lastigste zelfhostprobleem voor je op: bij je foto's kunnen buiten de deur. Normaal betekent dat een domeinnaam huren en je router configureren, want het adres van je thuisverbinding verandert wanneer je provider daar zin in heeft. Synology regelt dit met de gratis QuickConnect-dienst: de doos meldt Synology steeds waar hij woont, en jij (en je deellinks) gebruiken gewoon een vast webadres. Geen domein, geen routerchirurgie. Twee eerdere kanttekeningen zijn het herhalen waard, in gewone taal. Eén: de goedkopere modellen komen met 2 GB geheugen — prima om bestanden op te slaan, niet voor een foto-app die gezichten herkent en zoekindexen bouwt; zonder de geheugenupgrade van $25 kruipt of crasht hij, dus reken dat reepje bij de aanschafprijs. Twee: direct na het importeren van jaren aan foto's gaat de doos dagenlang stilletjes miniaturen genereren en gezichten scannen, en kan hij traag aanvoelen tot dat klaar is. Dat is normaal. Laat hem werken.

PhotoPrism is de kalmere keuze aan de zelfgehoste kant. Het beweegt langzamer dan Immich, op een goede manier: minder flitsende releases, minder brekende wijzigingen. Je foto's blijven gewone bestanden in gewone mappen op de schijf, dus zelfs als je de software ooit achterlaat, ligt je bibliotheek er gewoon nog: doorbladerbaar en kopieerbaar. En het accepteert uploads via WebDAV, een oude en breed ondersteunde standaard om bestanden over het web te lezen en schrijven, waardoor telefoon-apps als PhotoSync er rechtstreeks in kunnen back-uppen zonder speciale integraties. Minder magie dan Immich, moeilijker kapot te krijgen.

1. 1Kies je route. Geen server in je leven: Ente. Draai je er graag een: Immich. Heb je al een NAS: probeer eerst de ingebouwde foto-app.
2. 2Exporteer alles met Takeout. Sinds Google in 2025 de Foto's-API voor apps van derden sloot, is Takeout de enige deur. Lever af in Drive in plaats van per e-mail (links verlopen na ongeveer een week), en weet dat Google per archiefdeel maar vijf downloadpogingen toestaat voordat je opnieuw moet exporteren — gebruik dus een stabiele verbinding.
3. 3Importeer met het juiste gereedschap (details hieronder), en steekproef daarna of oude foto's sorteren waar ze horen. Dit is de stap waarin datums en locaties het overleven — of niet.
4. 4Draai een maand beide. Richt de automatische back-up van je telefoon op de nieuwe app en laat Google ongemoeid. Woon eerst in het nieuwe huis voordat je het oude platbrandt.
5. 5Controleer, en zeg dan pas op. Vergelijk aantallen foto's, draai Immich's integriteitscontrole als dat je platform is, en zet daarna pas Google Foto's-back-up uit en je abonnement omlaag. Nooit een grote schoonmaak op dag één.

De 1 TB-realiteit: gereedschap, tijd, en waar het misgaat

Het kernprobleem is altijd hetzelfde: Takeout levert tientallen zip-delen waarin elke foto is gescheiden van zijn eigen datums, GPS en omschrijvingen — die zitten in kleine .json-bestanden ernaast (foto's in “opslagbespaarder”-kwaliteit zijn het zwaarst getroffen: daar is de EXIF volledig gestript). Live Photos komen gesplitst binnen als een afbeelding en een losse videoclip. De taak van de importer is dit alles weer aan elkaar te naaien, en de platforms zijn daar niet even goed in:

Hoe lang het duurt: naar een server op je eigen netwerk importeert 1 TB in 12 tot 24 uur, begrensd door de schijf en CPU van de server, niet door het netwerk. Naar een gehoste dienst als Ente duw je alles door je uploadsnelheid thuis: bij een gangbare 25 tot 50 Mbps reken je op 5 tot 10 dagen onafgebroken uploaden. Zowel Ente's importer als immich-go hervatten na onderbrekingen; geduld is de enige echte vereiste.

Waar het misgaat, volgens de verhuisverhalen: proxy's die bestanden boven 2 GB weigeren met “payload too large” tot je de limiet verhoogt; imports tegen netwerkopslag die halverwege vastlopen of corrumperen; het CPU'tje van een Synology dat dagenlang op 100% staat te indexeren; en Takeouts vijf-downloadslimiet die opbrandt op een haperende verbinding. Niets hiervan is fataal, maar het is wél waarom stap 4 zegt: draai een maand beide huizen.

Eén extra gewoonte die het bewaren waard is: houd ook na de verhuizing een koude archiefkopie van je bibliotheek in kale opslag (B2, of een willekeurige S3-compatibele bucket). Is je nieuwe thuis zelf zulke opslag, of wil je dat archief gevuld met alle datums automatisch hersteld, dan is dat precies de klus die PhotoBridge doet.

Wil je geen server in je leven, dan is Ente het antwoord, en de som onderschrijft het: over drie jaar kost de gehoste 1 TB vrijwel exact wat Google rekent, voor een fundamenteel privater product zonder lock-in. Vind je het leuk om dingen te draaien, dan is Immich op een mini-pc van $188 de meest complete Google Foto's-vervanger ooit gebouwd; stap er alleen in wetend dat je ruwweg het dubbele van Googles prijs betaalt voor het voorrecht van eigenaarschap, plus een paar avonden onderhoud per jaar. En bromt er al een NAS in je kast, dan ben je misschien één RAM-upgrade van de finish.

Welke deur je ook neemt, de stappen zijn dezelfde: verhuis met je metadata intact, draai een maand beide huizen, en bewaar één saaie koude kopie ergens waar geen enkel bedrijf alleen bij kan. Dat is de hele truc.